تبلیغات
زیست شناسی گرگان - شنوایی دولفین ها و خفاش ها

امروز:

شنوایی دولفین ها و خفاش ها

امروزه دانشمندان صداشناسی دریافته اند كه دلفین ها و خفاش ها یك سیستم سونار زیستی فوق پیشرفته دارند كه نه تنها به آنها قدرت می دهد كه ببینند، حركت كنند و غذا بدست بیاورند بلكه حتی می توانند رد پای طعمه را هم دنبال كنند. زمانی به شگفتی این شاهكار خلقت خداوند پی می بریم كه مشاهده می شود حتی در محیطهای پر از نویز و پس زمینه ای كه مملو از پارازیت های فراصوتی است هم می توانند تمام كارهای خود را به راحتی انجام دهند.
گرچه در كل هر دو حیوان از سیستم های مشابهی استفاده میكنند اما مواردی نظیر مكان زندگی جانور نوع غذا اندازه بدن و مهارت های مورد نیاز برای شكار و … باعث بروز تفاوت های جالبی در جزئیات سیستم های سونار زیستی این دو حیوان شده كه در ادامه به آنها می پردازیم .

دولفین ها و وال ها امواج فرا صوت را در سیستم تنفسی خودشان با راندن هوا در لوله های تنفسی تولید می كنند. هوایی را كه از سوراخ بالایی سرشان تنفس می كنند در لوله های تنفسی كه كنار لبهای آنها امتداد پیدا كرده با سرعت حركت می دهند كه باعث تولید امواج فراصوت می شوند.

مكان یابی صوتی در دلفین ها و خفاش ها

اما خفاش ها امواج فرا صوت را توسط حنجره شان تولید می كنند و از طریق دهان به محیط اطراف منتشر می كنند.
دولفین ها از طریق بیشتر نقاط سرشان امواج بازتابی را دریافت میكنند كه البته شنوایی آن ها در نقاط روی آرواره زیرین بیشتر است ولی خفاش ها از طریق گوش های معمولا بزرگشان امواج بازتابی را دریافت میكنند.
اعداد بزرگتر نشان دهنده حساسیت بیشتر نقاط مورد نظر در دریافت امواج فراصوت می باشد و نقط سیاه رنگ حساس ترین نقطه است.

مكان یابی صوتی در دلفین ها و خفاش ها

هر دو حیوان فاصله شان از اشیا را از طریق میزان تاخیر موج بازتابی در رسیدن به خودشان اندازه می گیرند و سایز و شكل اشیا را از طریق الگو های تداخلی امواج بازتابی از نقاط مختلف شی مورد نظر تشخیص می دهند.
دولفین ها امواجی با طول موج بلند تر و دامنه بیشتر (در نتیجه عمق نفوذ بیشتر ) نسبت به خفاش ها تولید می كنند. به همین دلیل است كه دولفین ها چندین متر مانده به مانع آن را تشخیص می دهند و تغییر مسیر می دهند، اما خفاش ها در چند سانتی متری مانع متوجه حضور آن شده و به سرعت تغییر مسیر می دهند. همچنین طول موج بلند تری كه دلفین ها تولید می كنند به خاطر بزرگتر بودن موانع و غذای آنها نسبت به خفاش ها است (كه معمولا حشره خوار هستند).
دوره (پریود) امواجی كه دولفین تولید می كند معمولا طولانی مدت است، اما برای خفاشها بسیار متفاوت است خفاش ها به هنگام پرواز آزدانه امواج با پریود بلند تولید می كنند اما به هنگام تعقیب و گریز برای بدست آوردن طعمه و شكار حشره این دوره ها حتی در حد 5/0 میلی ثانیه هم كوتاه می شود تا به این ترتیب رد حشره را گم نكند. اما دلفین ها معمولا چند دقیقه ای را صرف شناسایی كامل محیط اطراف میكنند و بعد به آرامی به دنبال غذا می گردند .
خفاش ها زاویه دید بیشتری نسبت به دلفین ها دارند خفاش ها میتوانند امواج را از 30 درجه فضایی تا 120 درجه فضایی تولید و دریافت كنند اما دلفین ها در بهترین حالت خود 40 تا 50 درجه دید دارند اما به دلیل حافظه خوب دولفین ها آنها معمولا با گشت زنی در محل آن را تا حدودی به خاطر میسپارند ولی خفاش ها به دلیل خاصیت تعقیب و گریزی كه دارند نیاز دارند كه زاویه دید بیشتری داشته باشند.
تنها مساله ای كه باقی می ماند دقت این دو جانور است، كه كدام یك دقیقتر از دیگری عمل می كند. اما مساله این جاست كه دقت دو جانور نسبت به هم تابعی از زمان و مكان و اندازه شی مورد نظر است.
خفاش ها در زمان اندك اشیا ریز را در نزدیكی خود با دقتی در حدود 70 تا 95 درصد بسته به خصوصیات فیزیكی شی مورد نظر، نظیر سختی و ضخامت و … شناسایی می كنند.
در شكل بالا ساختار آكوستیكی گوش های خفاش كاملا مشهود است.

مكان یابی صوتی در دلفین ها و خفاش ها

دلفین ها در مدت زمان بیشتر اشیا بزرگ را در فواصل نسبتا دور با دقتی در حدود 60 تا 90 درصد بسته به محیط پیرامون شی شناسایی می كنند كه هرچه زمان بیشتر باشد دقت بالا تر می رود.

نوشته شده در : جمعه 15 آبان 1394  توسط : شریفی زاده .    نظرات() .

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر